Եվրոպայի խորհրդի տեղական և տարածքային իշխանությունների կոնգրեսի (ԵԽ կոնգրես) 45-րդ նստաշրջանի ընթացքում Կոնգրեսն ընդունել է «Հումանիտար իրավիճակը Ղարաբաղում և հարակից քաղաքներում ու շրջաններում» թեմայով հայտարարությունը։

Փաստաթղթի հեղինակն է Բերն Վոհրինգերը (Գերմանիա)։ Հայտարարության մեջ մասնավորապես նշված է․ «Կոնգրեսը խստորեն դատապարտում է 2023-ի սեպտեմբերի 19-20-ը Ադրբեջանի կողմից Ղարաբաղում իրականացված ռազմական գործողությունը և տարածաշրջանի 10-ամսյա շրջափակումը, ինչը հանգեցրել է մարդասիրական ծանր իրավիճակի, մարդկային զգալի կորուստների և ավելի քան 100 000 մարդու փախուստի Հայաստան։ Կոգրեսը խորապես մտահոգություն է հայտնում կապված հումանիտար իրավիճակի հետ։ Կոնգրեսը ողջունում է ՀՀ իշխանությունների ջանքերը ընդունելու Ղարաբաղի հայերին, որոնք ստիպված էին փախչել տարածաշրջանից»։ Կոնգրեսի ընդունած փաստաթղթում նաև ամրագրված է․ «Կոնգրեսն ափսոսում է Ադրբեջանի ռազմական գործողության և տարածաշրջանի շրջափակման հետևանքով ստեղծված իրավիճակի լուրջ հումանիտար հետևանքների հետ կապված և կոչ է անում Ադրբեջանի իշխանություններին զերծ մնալ ցանկացած գործողությունից, որը կարող է հանգեցնել իրավիճակի հետագա վատթարացման և բնակչության հետագա արտագաղթի (exodus)»։ Հայտարարության մեջ նաև ամրագրված է․ «Կոնգրեսը միանում է Խորհրդարանական վեհաժողովին և ԵՄ Ռեգիոնների կոմիտեին՝ կոչ անելով ազատ արձակել Ադրբեջանում կալանավորված Ղարաբաղի բոլոր ներկայացուցիչներին», նաև «Կոնգրեսն իր համերաշխությունն ու լիակատար աջակցությունն է հայտնում Հայաստանի տեղական իշխանություններին, որոնք Ղարաբաղի հայերին ընդունելու ջանքերի առաջնագծում են»։

Փաստաթղթով ԵԽ Կոնգրեսը կոչ է անում Ադրբեջանի իշխանություններին ապահովել միջանկյալ միջոցների իրականացումը, որոնք ներառված են ՄԻԵԴ-ի՝ 2023-ի սեպտեմբերի 22-ի որոշման մեջ։